Gợi ý thiết bị
FE 12-24mm F2.8 GM là ống zoom siêu rộng thuộc dòng G Master của Sony, phủ dải 12–24mm với khẩu độ f/2.8. Góc nhìn đi từ 122° ở 12mm xuống 84° ở 24mm, đây là dãy tiêu cự tạo được góc nhìn rộng mang hiệu ứng phối cảnh "kịch tính" cho tới góc tổng quan gần với cảm nhận của mắt người. Khi bạn đã hiểu cách ứng dụng hiệu ứng phối cảnh, 12-24GM sẽ cho những khung hình đặc biệt rất khó có được bằng bất kỳ tiêu cự nào khác. Bài viết này là đánh giá của tôi về việc dãy tiêu cự này này mạnh ở đâu, hợp với thể loại nào, và những kinh nghiệm thực tế để khai thác ống kính này.
Dải tiêu cự 12–24mm phù hợp với thể loại nào?
Kiến trúc ngoại thất
Trong đô thị, khoảng lùi để chụp trọn một công trình thường rất hạn chế. 12-24mm cho phép đứng gần mà vẫn lấy trọn công trình cùng bối cảnh xung quanh.
Góc nhìn trực diện Toà nhà RMIT, Melbourne.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 12mm | f/11 | 1/320s | ISO 400
Không gian Nội thất
Đây là "sân nhà" của 12-24GM. Phòng, sảnh hay showroom luôn hẹp không phải không gian nào cũng đủ rộng rãi để lấy hết tổng thể. Góc chụp từ 12-24mm cho phép bạn khai tác các góc toàn cảnh, đến trung cảnh là những góc ảnh quan trọng nhất trong các công trình.
Showroom vật liệu nội thất
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 15mm | f/8 | 1/40s | ISO 400
Cityscape / Skyline
Với cityscape, góc rộng trong dãy 12-24mm rất phù hợp để khai thác các góc nhìn toàn cảnh cũng như tận dụng hiệu ứng phối cảnh từ tiêu cự để tạo đường dẫn từ công trình.
Hoa giấy làm tiền cảnh, cầu đi bộ tạo đường chéo dẫn vào skyline Brisbane lúc giờ xanh.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 16mm | f/11 | 30s | ISO 100
Streetlife và lễ hội
Những những sự kiện lễ hội đông người ống siêu rộng khai thác không gian cực kỳ hiệu quả. Tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng và cảm giác như đang đứng trong đám đông.
Từ trên cao ở 21mm: thân rồng uốn lượn giữa biển người, lấy trọn không khí lễ hội.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 21mm | f/10 | 1/40s | ISO 200
Lên kế hoạch trước khi bấm máy
Ở góc nhìn siêu rộng khung hình thu vào gần như mọi thứ trước mặt: bầu trời, mặt đất, người qua lại, cột điện, .v.v… Vì vậy với 12-24GM, phần lớn nội dung bức ảnh được quyết định trước khi bấm máy hãy lựa chọn chỗ đứng phù hợp, thời điểm có ánh đẹp và chủ động dọn dẹp các chi tiết không cần thiết trong khung hình.
Chọn vị trí đứng
Bạn nên khảo sát trước điểm chụp từ Google Maps, Street View hoặc đi xem thực địa từ hôm trước. Với ống siêu rộng, một vị trí đứng tốt cần để ý:
Tiền cảnh hoặc đường dẫn: mặt nước, bồn hoa, vạch kẻ đường, lan can, bậc thang, .v.v… những yếu tố có thể dẫn dắt vào chủ thể chính trong ảnh
Vị trí đứng phù phù hợp: Hãy tiếp cận đề tài chụp đủ gần để giữ tỉ lệ đối tượng trong khung ảnh đủ nổi bật và không gian xung quanh bạn cần đủ trống trải. Ngoài ra nên chọn vị trí chủ thể ở khu vực trung tâm, cân xứng và canh góc kĩ lưỡng. Chỉ lệch vài centimet hiệu ứng góc rộng có thể làm nội dung ảnh của bạn biến dạng mất kiểm soát.
Đứng sát lề đường, đón đầu hướng đoàn múa rồng đi tới: người dẫn đầu to và gần, thân rồng kéo dài theo chiều sâu con phố.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 14mm | f/10 | 1/400s | ISO 400
Canh thời gian để có ánh sáng đẹp
Cần xác định thời điểm mặt trời mọc, lặn, giờ vàng, giờ xanh tại vị trí chụp. Từ đó lên lịch theo từng thể loại ảnh ảnh:
Ngoại thất / Nội thất: chọn giờ mặt trời chiếu xiên vào mặt tiền chính, thường là buổi sáng hoặc cuối chiều tuỳ hướng công trình.
Cityscape: giờ xanh ở kéo dài khoảng 20 phút sau hoàng hôn, nên hãy có mặt trước 30–45 phút để dựng chân máy và chốt bố cục; lúc trời đẹp chỉ còn việc bấm.
Canh lúc vắng người
Công trình nổi tiếng và khu trung tâm hiếm khi vắng người. Cách hiệu quả nhất vẫn là dậy sớm: khoảng 30–60 phút trước và sau bình minh, nhất là sáng sớm trước khi mọi người đi làm, phố xá gần như trống, ánh sáng lại dịu và đẹp.
Trước bình minh: đèn thành phố còn sáng, trời bắt đầu xanh, bờ sông gần như không một bóng người.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 24mm | f/11 | 30s | ISO 100
Nếu không thể né đám đông, hãy dùng phơi sáng dài (filter ND, từ vài giây đến vài chục giây) để người di chuyển mờ đi hoặc biến mất.
Kiểm soát góc máy, bố cục và đường dẫn
Góc máy thẳng trực diện
Phần lớn cái gọi là "méo" khi dùng ống siêu rộng thực chất là méo phối cảnh do cách đặt góc máy. Chỉ cần ngửa máy lên một chút, các cạnh đứng sẽ hội tụ và công trình trông như ngã ra sau; ở 12mm hiệu ứng này bị khuếch đại rất mạnh. Nguyên tắc của tôi: bật thước cân bằng, canh cả hai trục; thiếu phần trên thì lùi lại hoặc nâng chân chiều cao chân máy hạn chế ngửa máy trừ khi không có không gian đứng.
Ga Flinders Street, Melbourne: 12mm lấy trọn mặt tiền chính diện.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 12mm | f/8 | 1/1000s | ISO 400
Ngửa máy phải có chủ đích
Khi muốn nhấn mạnh chiều cao hoặc hình khối đặc biệt, hãy ngửa máy và giữ góc chụp đối xứng để bao trọn không gian của bối cảnh.
Ngửa máy thẳng lên trần mái vòm thu trọn kết cấu, tạo bố cục đối xứng.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 12mm | f/8 | 1/250s | ISO 800
Cẩn thận với rìa khung hình
Vật thể ở gần máy và nằm sát rìa hoặc góc khung sẽ bị kéo giãn và không sửa được bằng hậu kì sau này. Chủ thể nên được đưa về vùng gần trung tâm. Rìa ảnh có thể đặt những chi tiết ít quan trọng và không có tham chiếu về kích thước hay tỉ lệ (VD như nền gạch, đá, cây cối….) để giữ nội dung bên trong ảnh tự nhiên.
Người đạp xe đặt gần trung tâm khung hình; rìa ảnh chỉ có sàn gỗ và mái che nên phần kéo giãn vẫn tự nhiên.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 12mm | f/8 | 1/500s | ISO 400
Hạ thấp máy, khai thác tiền cảnh
Khi giữ máy thẳng, nửa dưới khung hình ở 12mm thường trống. Hạ máy sát mặt đất và lấp khoảng trống đó bằng tiền cảnh sẽ giúp ảnh có lớp lang và chiều sâu. Với streetlife, góc máy thấp còn giúp chủ thể trông lớn và mạnh mẽ hơn.
Vệt đèn trạm xe và người giao hàng tạo chiều sâu cho bối cảnh.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 23mm | f/16 | 8s | ISO 100
Tận dụng đường dẫn
Đây là thế mạnh lớn nhất của góc siêu rộng. Ở tiêu cự rộng, rìa sẽ bị kéo dãn về trung tâm tạo thành đường dẫn thu hút vào chủ thể chính. Hãy tận dụng để đưa chủ thể chính vào trung tâm ảnh.
Mái che, lan can và mặt cầu cùng hội tụ về trụ tháp, dẫn mắt vào cụm cao ốc Brisbane.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 14mm | f/14 | 60s | ISO 100
Chọn tiêu cự chụp theo khoảng cách
Tiêu cự là một công cụ bố cục chứ không chỉ để "lấy cho vừa". Đứng gần ở 12mm cho cảm giác kịch tính, phần gần máy được phóng đại; lùi ra xa và dùng 24mm thì công trình giữ tỉ lệ cân đối, gần với mắt người. Hãy di chuyển trước, zoom sau, và chụp cả hai phương án để quyết định chọn cách thể hiện phù hợp với bạn.
12mm, đứng gần Opera House: phối cảnh công trình kéo dãn tạo hiệu ứng thị giác mạnh mẽ.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 12mm | f/11 | 30s | ISO 100
24mm, lùi xa: cả cụm mái cân đối, tỉ lệ công trình tự nhiên hơn.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 24mm | f/5.6 | 1.6s | ISO 400
Sunstar: điểm nhấn đặc trưng của 12-24GM
Với đặc thù kiểm soát flare và khả năng chụp ngược nguồn sáng tốt. Thay vì né tránh, hãy biến chúng thành điểm nhấn. 12-24GM có 9 lá khẩu và taọ ra sunstar 18 cánh sắc nét, một trong những ống kính có sunstar đẹp nhất mà tôi từng dùng.
Góc máy thấp, nắng xuyên qua thân rồng: sunstar trở thành tâm điểm của vòng cung màu sắc.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 12mm | f/16 | 1/1000s | ISO 400
Khép f/16 ở giao lộ trung tâm Brisbane: sunstar kết hợp vệt đèn xe khi phơi sáng 30 giây.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 20mm | f/16 | 30s | ISO 100
Giờ xanh tại Opera House: đèn chiếu sáng thành sunstar 18 cánh, bậc thang dẫn mắt vào mái vỏ sò.
Sony α7R V | FE 12-24mm F2.8 GM | 12mm | f/11 | 25s | ISO 100
Tổng kết
FE 12-24mm F2.8 GM là ống dễ đưa người xem vào bên trong không gian công trình, cảnh quan hay giữa đám đông lễ hội. FE 12-24mm F2.8 GM ứng dựng hợp lý sẽ giúp bạn kể được câu chuyện với góc nhìn ấn tượng và sáng tạo hơn. Hi vọng bài viết sẽ giúp bạn khám phá nhiếp ảnh từ góc nhìn của FE 12-24mm F2.8 GM.
